Political Vews of Poles and Electoral Preferences in the 2023 Parliamentary Election

Online First

Abstract

The political views of the electorate are reflected in electoral preferences, but a proper understanding of classical ideological attitudes is difficult in Poland due to inconsistencies in the programmes and practices of political parties and the specific awareness of voters towards the issue under study. The aim of this study was to identify the relationship between electoral preferences and political views of respondents. The study poses two main research questions: (Q1) Do the declared political views of the respondents coincide with their actual political views? (Q2) Is there a correlation between respondents' political views and electoral preferences? The author's survey, conducted on a group of adult Poles (N=1069), allowed to verify the initial assumptions and to indicate important conclusions, confirming that the declared political views of Poles coincide with their actual views only on the ideological level, and that the actual political views of respondents are related to their electoral preferences, depending on: voters with a conservative worldview prefer right-wing conservative parties, while voters with a liberal worldview choose left-liberal parties in the highest percentage.


Keywords:
political views; voting preferences; parliamentary elections; liberalism; conservatism
References

Aidt, T. S. (2000). Economic voting and information. Electoral Studies, 19 (2–3), 349–362.

Anderson, C. J. (2000). Economic voting and political context: a comparative perspective. Electoral Studies, 19, 151–170.

Andrejuk, K. (2020). Prawica, lewica i postawy wobec imigrantów. Poglądy Polaków na imigrację i ich dynamika na tle trendów europejskich. Migration Studies – Review of Polish Diaspora, 178(4), 239–264.

Annusewicz, O. (2011). Polskie kampanie wyborcze 1989–2011. Od plakatów z Lechem Wałęsą do marketingu 3.0. Studia Politologiczne, 22, 105–123.

Antoszewski, A., & Herbut, R. (2004). Leksykon politologii. Wrocław: Wydawnictwo Atla 2.

Arnold, N. S. (2009). Imposing values: an essay on liberalism and regulation. New York: Oxford University Press.

Bieńkowski, M., & Świderska, A. (2017). Postawy wobec imigrantów i uchodźców: Panel Badań Społecznych CBU. Warszawa: Centrum Badań nad Uprzedzeniami.

Burlacu, D. (2020). Corruption and Ideological Voting. British Journal of Political Science, 50(2), 435–456.

Carmines, E. G., & D’Amico, N. J. (2015), The New Look in Political Ideology Research. Annual Review of Political Science, 18, 205–216.

Corcoran, M. P. (2004). The Political Preferences and Value Orientations of Irish Journalists. Irish Journal of Sociology, 13(2), 23–42.

Cześnik, M., Miśta, R., & Żerkowska-Balas, M. (2020). Uczestnictwo i mobilizacja w wyborach parlamentarnych 2019 roku. Studia Socjologiczne, 239 (4), 91-121.

Davenport, L., Franco, A., & Iyengar, S. (2022). Multiracial Identity and Political Preferences. The Journal of Politics, 84(1), 620–624.

Dorussen, H., & Taylor, M. (2002). Economic Voting. London-New York: Routledge.

Duch, R. M. (2001). A Developmental Model of Heterogeneous Economic Voting in New Democracies. American Political Science Review, 95(4), 895–910.

Epstein, L. D. (1979). Political Parties in Western Democracies. New York: Routledge.

Epstein, L., & Mershon, C. (1996). Measuring Political Preferences. American Journal of Political Science, 40(1), 261–294.

Esarey, J., Salmon, T. C., & Barrilleaux, C. (2012). What Motivates Political Preferences? Self-Interest, Ideology, and Fairness in a Laboratory Democracy. Economic Inquiry, 50(3), 604–624.

Filipczak-Białkowska, A. (2021). Od prawicy do lewicy. Struktura ideologiczna polskich partii politycznych w latach 2015–2017. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Fossati, D. (2013). Economic vulnerability and economic voting in 14 OECD countries. European Journal of Political Research, 53(1), 116–135.

Garlicki, J. (2010). Komunikowanie polityczne – od kampanii wyborczej do kampanii permanentnej. Studia Politologiczne, 16, 26–45.

Godlewski, T. (2016). Identyfikacje ideologiczne a preferencje wyborcze społeczeństwa polskiego. Historia i Polityka, 15(22), 9–19.

Godlewski, T. (2012). Identyfikacje ideologiczne społeczeństwa polskiego. Political Preferences, 3, 47–76.

Gronowski, M., & Plewa, E. (2023). Postawy wobec prawa i poglądy polityczne studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Czasopismo Prawno-Historyczne, 75(1), 249–259.

Heywood, A. (2003). Political Ideologies: An Introduction. New York: Palgrave Macmillan.

Hillen, S., & Steiner, N. D. (2020). The consequences of supply gaps in two-dimensional policy spaces for voter turnout and political support: The case of economically left-wing and culturally right-wing citizens in Western Europe. European Journal of Political Research, 59(2), 331–353.

Hinich, M. J., & Munger, M. C. (1996). Ideology and the Theory of Political Choice. Michigan: The University of Michigan Press.

Hopkins, D. J., & Sigler, G. (2025). Not of Primary Concern: Assessing Ideological Voting Over Time in U.S. Primaries, 2008–2024. Political Behavior, online first.

Jednaka, W. (1997). Zachowania wyborcze. In A. Antoszewski, R. Herbut (Eds.), Demokracje zachodnioeuropejskie. Analiza porównawcza (pp. 249-275). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Jou, W. (2011). Left–Right Orientations and Ideological Voting in New Democracies: A Case Study of Slovenia. Europe-Asia Studies, 63(1), 27–47.

Kim, S. E., & Margalit, Y. (2017). Informed Preferences? The Impact of Unions on Workers' Policy Views. American Journal of Political Science, 61(3), 728–743.

Kosowska-Gąstoł, B., & Wyciślak, S. (2010). Zastosowanie elementów teorii organizacji i zarządzania w badaniach nad partiami politycznymi. Politeja - Pismo Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, 7(14), 407–434.

Kosowska-Gąstoł, B. (2021). Te same, ale czy takie same?: analiza oblicza ideowo-programowego polskich partii politycznych - różne perspektywy metodologiczne. In A. Kruk (Ed.), Postulaty polityczne i wyborcze partii politycznych (pp. 17-35). Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Kwiatkowska, A. (2018). Poglądy – sympatie partyjne – wiedza polityczna. Przewidywanie zachowań wyborczych w wyborach parlamentarnych w 2015 roku. Przegląd Socjologiczny, 67(4), 9–35.

Kwiatkowska, A., Cześnik, M., Żerkowska-Balas, M., & Stanley, B. (2016). Ideologiczna treść wymiaru lewica–prawica w Polsce w latach 1997–2015. Studia Socjologiczne, 223(4), 97–129.

Lachat, R. (2008). The impact of party polarization on ideological voting. Electoral Studies, 27(4), 687–698.

Lewandowski, A. (2024). Postkomunistyczna transformacja w populistycznym dyskursie Prawa i Sprawiedliwości po 2015 roku. Studia Politologiczne, 74, 235–253.

Lewis-Beck, M. S., & Nadeau, R. (2011). Economic voting theory: Testing new dimensions. Electoral Studies, 30(2), 288–294.

Lewis-Beck, M. S., & Paldam, M. (2000). Economic voting: an introduction. Electoral Studies, 19, 113–121.

Lightfoot, S. (2005). Europeanizing social democracy?: The rise of the Party of European Socialists. New York: Routledge.

Marmola, M., & Wojtasik, W. (2014). Gospodarka głupcze? Dlaczego kwestie ekonomiczne mają marginalne znaczenie w polskiej polityce. In Ł. Tomczak (Ed.), Partie polityczne. Struktury, kampanie, programy (pp. 151–163). Szczecin: Marina.

Marzęcki, R. (2023). Orientacje ideologiczne polskich studentów – zgodność autoidentyfikacji na skali lewica–prawica z przekonaniami, poglądami i wartościami. Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne, 78, 7–28.

Pająk-Patkowska, B. (2010). Wymiar lewica–prawica w Polsce – podziały ideologiczne w polskim społeczeństwie. Środkowoeuropejskie Studia Polityczne, 1, 79–96.

Panek, T. (2017). Polaryzacja ekonomiczna w Polsce. Wiadomości Statystyczne. The Polish Statistician, 62, 41–61.

Peszyński, W. (2018). Prezydencki i parlamentarny style kampanii wyborczej. Roczniki Nauk Społecznych, 46(3), 143–162.

Pieniężny, D. (2024). Kim są debiutujący wyborcy? Poparcie udzielane przez młodych wyborców w elekcjach parlamentarnych w Polsce w latach 2011-2023. Dyskurs i Dialog, 13, 88–111.

Pieniężny, D. (2025a). Religijne determinanty preferencji wyborczych Polaków w wyborach parlamentarnych w 2023 roku. Polityka i Społeczeństwo, 1(23), 246–257.

Pieniężny, D. (2025b). Różnice w preferencjach wyborczych osób religijnych na tle podziału administracyjnego Kościoła katolickiego w Polsce w latach 2019-2023. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.

Piontek, D. (2025). Wyborcy i media. Ocena działań mediów w okresie polskiej parlamentarnej kampanii wyborczej 2023 roku. Przegląd Politologiczny, 1, 283–298.

Puddington, A. (2007). Freedom in the World: The Annual Survey of Political Rights and Civil Liberties. Lanham: Rowman & Littlefield.

Riera, P., & Cantú, F. (2022). Electoral systems and ideological voting. European Political Science Review, 14(4), 463–481.

Roberts, A. (2008). Hyperaccountability: Economic voting in Central and Eastern Europe. Electoral Studies, 27(3), 533–546.

Rovny, J., & Edwards, E. E. (2012). Struggle over Dimensionality: Party Competition in Western and Eastern Europe: Party Competition in Western and Eastern Europe. East European Politics and Societies, 26(1), 56–74.

Ruszkowski, P., Przestalski, A., & Maranowski, P. (2020). Polaryzacja światopoglądowa społeczeństwa polskiego a klasy i warstwy społeczne. Warszawa: Collegium Civitas Press.

Sadura, P. (2023). Wartości elektoratów partyjnych a perspektywy wyborcze. Forum Idei IBRIS, 03(1), 53–58.

Sokołowski, J. (2023). Transnaród. Polacy w poszukiwaniu politycznej formy. Kraków: Dante.

Sum, P. E., & Badescu, G. (2008). Ideological voting: a cross-national analysis of left-right orientations on voting behavior. Studia Universitatis Babes Bolyai – Politica, 1, 83–108.

Szafraniec, K., & Grygieńć J. (2019). Prawicowość młodych Polaków. Kontekst wyborów parlamentarnych z 2015 roku. Studia Socjologiczne, 233(2), 5–35.

Szczepański, D. (2021). Dwukadencyjność wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w Polsce w opiniach elektoratów ugrupowań i komitetów wyborczych w wyborach do sejmików województw w 2018 roku. Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne, 69(1), 171–185.

Tavits, M., & Letki, N. (2009). When Left Is Right: Party Ideology and Policy in Post-Communist Europe. The American Political Science Review, 103(4), 555–569.

Tomczak, Ł. (2012). Lewicowe partie polityczne w Polsce: programy, organizacja, strategie. Szczecin: Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego.

Turska-Kawa, A., & Wojtasik W. (2010). Struktura społeczna oraz preferencje partyjne w układzie autoidentyfikacji lewicowo-prawicowych. In A. Turska-Kawa & W. Wojtasik (Eds.), Preferencje Polityczne 2009. Postawy – identyfikacje - zachowania (123–138). Katowice: Wydawnictwo Unikat 2.

Tybuchowska-Hartlińska, K. (2013). Głosowanie ekonomiczne w Polsce z perspektywy deklaracji wyborców. Political Preferences, 6, 91–100.

Visconti, G. (2022). After the Flood: Disasters, Ideological Voting and Electoral Choices in Chile. Political Behavior, 44, 1985–2004.

Wattier, M. J. (1983). Ideological Voting in 1980 Republican Presidential Primaries. The Journal of Politics, 45(4), 1016–1026.

Whitten, G. D., & Palmer, H. D. (1999). Cross-national analyses of economic voting. Electoral Studies, 18(1), 49–67.

Wojtasik, W. (2011). Lewica i prawica w Polsce: aspekty ekonomiczno-społeczne. Sosnowiec: Oficyna Wydawnicza Humanitas.

Young, S. P. (2002). Beyond Rawls: an analysis of the concept of political liberalism. Lanham: University Press of America.

Żerkowska-Balas, M., Lyubashenko, I., & Kwiatkowska, A. (2016). Determinanty preferencji wyborczych: Polska w latach 1997–2015. Studia Socjologiczne, 223, 69–96.

Metrics

0

Crossref logo

0